X
تبلیغات
رایتل

نکات مهم در عدسیها  چاپ

تاریخ : شنبه 29 تیر‌ماه سال 1392 در ساعت 03:31 ب.ظ

نکته ۱ - q در صورتی منفی است که تصویر 
مجازی باشد. 


نکته ۲ -در عدسی همگرا تصویر در صورتی مجازی است که جسم در فاصله کانونی 
باشد.


نکته ۳ -در عدسی واگرا اگر جسم حقیقی باشد 
تصویر آن همیشه مجازی و کوچکتر است .


نکته ۴ -اگر تصویر مستقیم باشد ، مجازی نیز 
هست . 
نکته ۵ -در عدسی همگرا ، اگر جسم در فاصله 
کانونی باشد تصویر آن مجازی ،بزرگتر و مستقیم است .


نکته ۶ - در عدسی همگرا ، اگر جسم بین f 
و 2f باشد تصویر آن حقیقی ، بزرگتر و معکوس است و خارج از 2f تشکیل می شود . 


نکته ۷ - در عدسی همگرا ،اگر جسم روی 2f 
باشد تصویر آن حقیقی ، برابر جسم و معکوس است و زیر 2f
 تشکیل می شود .


نکته ۸ - در عدسی همگرا ، اگر جسم خارج از 
2f باشد تصویر آن حقیقی ،کوچکتر و معکوس است و بین f و 2f تشکیل می شود 
.


نکته ۹ -در عدسی واگرا ، در هر وضعیت جسم 
تصویر آن مجازی ، کوچکتر و مستقیم است و در فاصله کانونی می باشد .


نکته۱۰ - در رابطه توان عدسی f باید بر حسب 
متر باشد و در اینصورت توان بر حسب دیوپتر خواهد بود. 


D=1/f

نکته ۱۱ - عدسی همگرا دارای توان مثبت و 
عدسی واگرا توان منفی دارد .


نکته ۱۲ - اگر دو یا چند عدسی را به هم بچسبانیم ( عدسی مرکب )توان کل با مجموع توان های عدسیها برابر است . .... D=D1+D

نکته ۱۳ - میکروسکوپ و دوربین نجومی هر دو 
از دو عدسی همگرا تشکیل شده اند .


نکته ۱۴ - در میکروسکوپ جسم باید بین fو 2f 
عدسی شیئ قرار گیرد .


نکته ۱۵ - در میکروسکوپ تصویر حقیقی جسم در 
فاصله کانونی عدسی چشمی تشکیل می شود و در آخر تصویری مجازی و معکوس نسبت به جسم و 
بسیار بزرگتر تشکیل می شود.


نکته ۱۶ - در دوربین نجومی فاصله دو عدسی 
چشمی و شیئ برابر مجموع فاصله کانونی دو عدسی است .یعنی کانونها بر هم منطبق هستند 
.


نکته ۱۷ - در رابطه بزرگنمایی اعداد همیشه 
مثبت هستند


طول جسم 
/طول تصویر= m=q/p 


نکته ۱۸ 
- اگر فقط یکی از سه کمیت p , q , f معلوم باشد . ابتدا به کمک رابطه بزرگنمایی q 
را بر حسب p بدست آورده و با توجه به مجازی یا حقیقی بودن تصویر مقدار q را در 
رابطه اصلی قرار می دهیم.


نکته ۱۹ - فاصله کانونی عدسی همگرا مثبت و 
عدسی واگرا منفی است .


نکته ۲۰ - حالتهای تصویر در عدسی همگرا 
مانند آینه مقعر است .


نکته ۲۱ - حالتهای نصویر در عدسی واگرا 
مانند آینه محدب است .









سوالات عدسی ها


عدسی 

۱-عدسی همگرایی تصویر لامپی را بر روی یک 
پرده دو برابر اندازه آن نشان می دهد . اگر عدسی را ۲cm به پرده نزدیک کنیم ،تصویری 
نصف اندازه اصلی لامپ تشکیل می شود . فاصله کانونی عدسی چند سانتی متر است؟ ( ۷۸ 
ر )


۱)۴ ۲)۶ √ 
۳)۸ ۴)۲۴


۲-جسمی مقابل یک عدسی واگرا به فاصله کانونی 
f قرار گرفته است. اگر تصویر مجازی جسم به فاصله f/2 از عدسی تشکیل شود . جسم در چه 
فاصله ای از عدسی قرار دارد؟


(۷۹ ت )

√ 1)f 

2)2f

3)f/2 

4)f/3

۳-ضریب شکست آب ۳/۴ است. اگر از دید قائم 
عمق ظاهری استخری 1.2متر به نظر برسد عمق واقعی چند متر است؟ ( ۷۹ ر 
)


۱)۰/۸ ۲)۰/۹ √ 
۳)۱/۶ ۴)۱/۸


۴-هر گاه جسمی از کانون تا فاصله خیلی دور 
نسبت به یک عدسی واگرا تغییر مکان بدهد ، تصویرش در چه ناحیه ای جابجا می شود؟ (۷۹ 
ر )


۱)از نصف فاصله کانونی تا بینهایت 

۲)از بینهایت تا کانون 

۳)از کانون تا نصف فاصله 
کانونی


√ ۴)از نصف فاصله کانونی تا 
کانون


۵-دو عدسی نازک با توانهای 2D- و 4D+ را به 
هم می چسبانیم و عدسی مرکبی می سازیم . فاصله کانونی این عدسی مرکب چند سانتی متر 
است؟ ( ۸۰ ت )


√ ۱)۵۰ ۲)۷۵ 
۳)۱۰۰ )۱۲۵


۶-یک عدسی همگرا به توان ۵دیوپتری را رو به 
خورشید می گیریم . پشت عدسی و روی یک دیواره یک لکه نورانی تشکیل می شود. برای آنکه 
کوچکترین و پر نور ترین لکه روی دیوار بوجود آید ، فاصله عدسی تا دیوار باید چند 
سانتی متر باشد؟( ۸۱ ت )


۱)۰/۲ ۲)۰/۵ 
۳)۵ √ ۴)۲۰


۷-از بهم چسباندن یک عدسی همگرا به فاصله 
کانونی ۵۰cm و یک عدسی واگرا ، عدسی مرکبی حاصل شده است. توان عدسی مرکب 3D- است.
فاصله کانونی عدسی واگرا چند سانتی متر است؟ (۸۱ ت )


√ ۱)۲۰ ۲)۳۰ 
۳)۴۰ ۴)۵۰


۸-یک عدسی از یک جسمی که درفاصله ۱۲cm از آن 
قرار دارد تصویری مجازی می دهد که طولش ۲/۱ طول جسم است. نوع عدسی چیست؟ و فاصله 
کانونی آن چند سانتی متر است؟ (۸۱ ر )


√۱)واگرا ۱۲ ۲)واگرا ۶۰ 
۳)همگرا ۱۲ ۴)همگرا ۶۰


۹-یک دسته پرتو تک رنگ با زاویه تابش ۴۵ 
درجه از هوا به محیط شفافی به ضریب شکست Γ۲ می تابد . این دسته پرتو موقع ورود به 
این محیط چند درجه از راستای اولیه منحرف می شود؟(۸۱ ر )


۱)صفر √۲)۱۵ 
۳)۳۰ ۴)۴۵


۱۰-در عدسی همگرا در صورتی شی و تصویر آن در 
طرف عدسی قرار می گیرند که شی در : (۸۲ ر )


۱)بین کانون و دو برابر فاصله کانونی 
باشد


√ ۲)داخل فاصله کانونی باشد

۳)خارج از فاصله کانونی 
باشد


۴)بین عدسی تا نقطه ای به فاصله دو 
برابر فاصله کانونی باشد 


۱۱-در میکروسکوپ تصویری که عدسی شیئ از شی 
ایجاد می کند، چگونه است ودر کجا تشکیل می شود ؟ (۸۲ ر)


۱)مجازی - خارج از فاصله بین دو 
عدسی


۲)حقیقی - خارج از فاصله بین دو 
عدسی


۳)مجازی -داخل فاصله کانونی عدسی 
چشمی


√ ۴)حقیقی-داخل فاصله کانونی عدسی 
چشمی


۱۲-فاصله یک شی از عدسی واگرایی ۴ برابر 
فاصله کانونی عدسی است. در این صورت طول شی چند برابر طول تصویر است؟ ( ۸۳ ر 
)


۱)۲ ۲)۳ 
۳)۴ √ ۴)۵


۱۳-یک ذره بین تصویر حقیقی خورشید را 
در ۲۰cm خود تشکیل می دهد . توان آن چند دیوپتر است؟ ( ۸۴ ت )


۱)۲ √ ۲)۵ 
۳)۱۰ ۴)۲۰


۱۴- کدام پرتو در ورود از هوا به شیشه کمتر 
منحرف می شود ؟ ( ۸۵ ت )


√ ۱) قرمز ۲) سبز ۳) 
آبی ۴) بنفش


۱۵- توان یک عدسی ۴+ دیوپتر است . این عدسی 
از جسمی که روی محور اصلی و در ۵/. متری عدسی قرار دارد ، چگونه تصویری تشکیل می 
دهد ؟ ( ۸۵ ت ) 


۱) مجازی ٬ کوچکتر ۲) 
مجازی ، بزرگتر


√ ۳)حقیقی ٬ هم اندازه ۴) 
حقیقی ٬ بزرگتر 


۱۶- کدام عبارت در باره عدسی همگرا درست 
نیست ؟ ( ۸۵ ر )


√ ۱) اگر جسم روی محور اصلی جابجا شود 
تصویر نیز روی محور اصلی در خلاف حرکت جسم جابجا می شود .


√ ۲) پرتوی که بر مرکز نوری عدسی بتابد به 
موازات محور اصلی خارج می شود .


۳) پرتوی که به موازات محور اصلی بر عدسی 
بتابد از کانون عدسی می گذرد .


۴) بسته به شرایط هم تصویر حقیقی و هم 
تصویر مجازی تشکیل می دهد .

منبع:آموزش ریاضیات و فیزیک